Hoe lang duurt een badkamerrenovatie? De volgorde

Waarom de volgorde vastligt

Elke laag in een badkamer bouwt voort op de vorige. De afvoer moet liggen voordat de dekvloer erover gaat. De dekvloer moet droog zijn voordat de afdichting erop mag. De afdichting moet uitgehard zijn voordat er tegels op komen. De voegen moeten droog zijn voordat er gekit wordt. Sla je een wachttijd over, dan zie je dat niet meteen, maar wel een jaar later: loszittende tegels, verkleurde voegen, of een afdichting die niet hecht.

Mosa waarschuwt bijvoorbeeld dat een te hoog restvocht in de ondergrond kan leiden tot een zwakke verlijming en tegels die loslaten, en dat het restvocht uit lijm en voegen 24 tot 72 uur nodig heeft om te verdampen. Een afdichting heeft in het systeemvoorbeeld in BouwTotaal zo'n 12 uur droogtijd voordat er getegeld wordt. Dat zijn geen uren die een vakman kan inhalen door harder te werken.

De stappen, in volgorde

Voorbereiden
Ontwerp en materialen vastleggen, levertijden van tegels en sanitair controleren, bij een woning van vóór 1994 de asbestvraag beantwoorden, bij een appartement het VvE-reglement nalopen, en een vervangend toilet of douche regelen als dat nodig is.
Slopen
Sanitair, tegels, eventueel dekvloer en voorzetwanden eruit. Nu zie je de staat van leidingen, afvoer en ondergrond.
Leidingwerk en afvoer
Nieuwe afvoeren op afschot, waterleidingen naar elk tappunt, eventueel vloerverwarming. Voordat alles dichtgaat, controleren we op lekkage.
Elektra en ventilatie
Leidingen voor verlichting, wandcontactdozen en ventilator, volgens de zones van NEN 1010. Ventilatiekanaal naar buiten.
Dekvloer en wanden
Dekvloer of douche-element op afschot, voorzetwanden voor inbouwreservoir en inbouwkranen, wanden vlak gemaakt. Een dekvloer heeft droogtijd nodig voordat hij wordt afgedicht.
Afdichten
Afdichtingssysteem in twee lagen met banden en manchetten, met de voorgeschreven wachttijden.
Tegelen en voegen
Eerst de wanden, dan de vloer, of andersom als het ontwerp dat vraagt. Na het uitharden van de lijm voegen, daarna droogtijd voor de voegen.
Afmonteren
Toilet, wastafel, kranen, douche, glaswand, radiator, spiegel en verlichting. Als laatste het kitwerk.
Opleveren
Samen nalopen: afschot, afvoer, kitwerk, ventilatie, elektra en aardlek. Openstaande punten krijgen een datum.

Wat de tijd bepaalt

Per stap het onderdeel waar de planning op wacht. Exacte tijden hangen af van het product, de laagdikte, de temperatuur en de ventilatie; het technisch blad van de fabrikant is leidend.

Stap	Waar je op wacht	Waar het staat
Voorbereiden	Levertijd van tegels en sanitair, asbestinventarisatie, akkoord VvE	Leverancier, inventarisatierapport, reglement
Dekvloer	Restvocht moet onder de waarde van de lijm- of afdichtingsfabrikant zitten	Technisch blad lijm en afdichting
Afdichten	Droogtijd van de afdichting, in het voorbeeld van BouwTotaal circa 12 uur	Technisch blad afdichting
Tegelen	Uitharden van de lijm voordat er gevoegd wordt	Technisch blad lijm
Voegen	Restvocht uit lijm en voegen, volgens Mosa 24 tot 72 uur	Verwerkingsadvies tegel en voeg
Kitten	Voegen en lijm moeten droog zijn	Technisch blad kit

Hoe lang je zonder badkamer zit

Voor een complete badkamer van gemiddelde grootte moet je rekenen in weken. Hoeveel precies, hangt af van de omvang, of er een nieuwe dekvloer komt, van de gekozen producten en van wat er bij de sloop tevoorschijn komt. Een snellere planning kan met sneldrogende producten: er bestaan lijmen met de code F (snel uithardend) en dekvloeren en afdichtingen die sneller belastbaar zijn. Dat is een keuze die we dan bewust maken en vastleggen, niet een manier om wachttijden over te slaan.

Heb je maar één badkamer en één toilet, dan is de belangrijkste vraag niet hoe lang de hele klus duurt, maar hoe lang je zonder toilet en zonder douche zit. Dat plannen we vooraf. Het toilet kan vaak tijdelijk worden teruggeplaatst, of eerder worden afgemonteerd dan de rest.

Plan ook ruimte na de oplevering. Kit heeft tijd nodig om uit te harden voordat hij nat mag worden, en een nieuwe vloer met vloerverwarming wordt geleidelijk op temperatuur gebracht. Vraag bij de oplevering wanneer je de douche voor het eerst mag gebruiken en wanneer de vloerverwarming volledig aan mag; dat staat in de voorschriften van de gebruikte producten.

Een goede planning herken je aan

Goed teken

Droogtijden staan er als aparte regels in
Levertijden van tegels en sanitair zijn vooraf gecontroleerd
Er is een moment om de afdichting te controleren voordat er getegeld wordt
Het is duidelijk wanneer je toilet en douche niet kunt gebruiken

Waarschuwing

Een complete badkamer "in een paar dagen" zonder uitleg over producten
Tegelen op dezelfde dag als de afdichting zonder dat het product daarvoor bedoeld is
Geen ruimte voor wat er bij de sloop tevoorschijn kan komen
Kitten als eerste afwerking, vóór de voegen droog zijn

Wat je zelf vóór de start regelt

De badkamer en de looproute leeg, en een plek voor materiaal
Afspraken met buren of VvE over werktijden en geluid bij sloop
Een vervangende douche of wasgelegenheid als dat nodig is
Keuzes in tegels, sanitair en kranen definitief, zodat er niets hoeft te wachten
Toegang tot de meterkast en de hoofdkraan

Wat de planning kan verschuiven

De meeste verrassingen komen bij de sloop. Onder oude tegels kan een afvoer liggen die niet op afschot ligt of lekt. In een vooroorlogse woning kan een balk onder de douche zijn aangetast. In een woning van vóór 1960 kunnen volgens het RIVM loden leidingen zitten, die je bij een renovatie wilt vervangen. En in een woning van vóór 1994 kan asbest zitten in kit, lijm of vloerzeil, wat eerst verwijderd moet worden voordat het werk verder kan.

Zulke vondsten zijn geen reden tot paniek, maar ze kosten tijd en soms geld. Daarom leggen we ze direct vast: wat we aantreffen, wat herstel kost, en wat het doet met de planning. Pas na jouw akkoord gaan we verder. Een goede opname vooraf verkleint de kans op verrassingen, maar sluit ze niet uit. Wie dat wel belooft, belooft meer dan hij kan waarmaken.

Veelgestelde vragen