Een badkamer waterdicht maken

Een keramische tegel neemt vrijwel geen water op. Het probleem zit in de voegen ertussen. Volgens een vakartikel in BouwTotaal heeft gewoon voegwerk een wateropname van ongeveer 0,15 kg/(m²·s½). De eis in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voor de wand van een badruimte is gemiddeld 0,01 kg/(m²·s½). Een betegelde wand zonder afdichting eronder voldoet dus niet vanzelf, zeker niet waar de wand elke dag nat wordt.

Hoe kleiner de tegel, hoe meer voeg. Hetzelfde artikel rekent het voor met voegen van 5 millimeter: tegels van 100 bij 100 millimeter komen uit op ongeveer 0,014, tegels van 50 bij 50 millimeter op 0,026. Beide liggen boven de 0,01 uit het Bbl, en mozaïek nog verder. Kleine tegels en mozaïek in een douche vragen dus altijd een goede afdichting eronder. En als een voeg scheurt, bijvoorbeeld door werking in de ondergrond, neemt het vochttransport sterk toe. Achter de tegels zit dan gips, hout of kalkzandsteen dat nat wordt zonder dat je het ziet.

Water dat eenmaal achter de tegels zit, komt niet makkelijk weer weg. Het gevolg zie je pas later: loszittende tegels, schimmel in de voegen, een vochtplek in het plafond eronder, of rot in een houten vloer. Herstel betekent bijna altijd tegels eruit. Daarom is de afdichting het onderdeel waar je het minst op wilt besparen.

Wij houden bij een renovatie de nieuwbouwhoogtes aan, ook als het rechtens verkregen niveau lager zou mogen. Dat betekent: de hele vloer afdichten, de wanden in de douche tot minstens 2,1 meter, en rondom het bad en de wastafel tot boven de spatzone. De afdichting loopt in de douche bij voorkeur door tot het plafond als daar tegels komen; het extra werk is klein.

Aan de vloerrand komt de afdichting een stuk tegen de wand op, zodat water dat over de vloer loopt niet onder de wandtegels door kan kruipen. Bij een inloopdouche is dat extra belangrijk, omdat daar geen bak is die het water opvangt. Buiten de douchezone dichten we de vloer ook af: een lekkende sifon of een overgelopen wastafel mag niet in de vloer verdwijnen.

Kit komt op plekken waar twee delen ten opzichte van elkaar kunnen bewegen: in de hoek tussen vloer en wand, langs het bad, rond de douchegoot en tussen wandtegels en sanitair. Een cementvoeg zou daar scheuren. Kit is elastisch en vangt die beweging op. In de badkamer gebruik je een sanitaire kit met schimmelwerende toevoeging.

Maar kit veroudert. Hij wordt hard, laat los of krijgt schimmel die tot in de kit groeit. Dat is normaal en de reden dat kit een onderhoudsvoeg heet: je vervangt hem na een aantal jaren. Dat kan alleen zonder schade als er onder de kit nog een afdichting zit. Een badkamer die alleen dankzij de kit droog blijft, is een badkamer die op een dag lekt.

Goed kitwerk herken je aan een voeg die aan twee kanten hecht en niet aan de bodem (anders scheurt hij bij beweging), die hol of vlak is afgewerkt, zonder gaten of overlappingen, en die niet over vuil of oude kit heen is gezet. Kitvlekken moet je direct verwijderen: tegelfabrikant Mosa wijst erop dat uitgeharde siliconenkit nauwelijks nog met reinigingsmiddelen weg te krijgen is.