Wat afschot is en waarom het ertoe doet
Afschot is de helling van de vloer naar de afvoer. Het Besluit bouwwerken leefomgeving noemt er geen percentage voor; wat je aanhoudt, komt uit het voorschrift van de fabrikant van goot of put en uit vakkennis. In een douchebak zit die helling in de bak zelf. Bij een inloopdouche moet de tegelvloer hem hebben. Te weinig afschot en er blijven plassen staan die kalk en vuil achterlaten. Te veel afschot en de vloer voelt als een helling, tegels liggen niet mooi meer in het vlak en de overgang naar de rest van de badkamer wordt lastig.
Schlüter-Systems schrijft bij de douchegoot KERDI-LINE-F een dekvloer met 2 procent afschot voor. Gebruik je een andere goot of put, dan is de montagehandleiding van die fabrikant leidend. Twee procent is 2 centimeter per meter, of 2 millimeter per 10 centimeter. Genoeg om water te laten weglopen, weinig genoeg om er comfortabel op te staan.
Rekenvoorbeeld: hoeveel hoger ligt de verste tegel?
Bij een goot langs de wand loopt het afschot in één richting. De hoogte die je nodig hebt, is de diepte van de douche maal 2 procent.
| Afstand tot de goot | Hoogteverschil bij 2 procent |
|---|---|
| 80 cm | 1,6 cm |
| 90 cm | 1,8 cm |
| 100 cm | 2,0 cm |
| 120 cm | 2,4 cm |
| 150 cm | 3,0 cm |
Bij een putje in het midden (vier afschotvlakken) telt de afstand van de verste hoek tot het putje. Dat is langer dan de halve breedte van de douche, dus het hoogteverschil in de hoeken is groter.
Goot of putje: wat het betekent voor het afschot
| Criterium | Goot langs de wand | Putje in het midden |
|---|---|---|
| Afschotvlakken | Eén vlak, in één richting | Vier vlakken die naar het putje toe lopen (enveloppe) |
| Tegels | Grote tegels liggen in één vlak, weinig zaagwerk | Grote tegels moeten diagonaal worden ingezaagd, kleine tegels volgen de vlakken makkelijker |
| Staan | Je staat niet op de afvoer | Het putje ligt vaak waar je staat |
| Plaats bepalen | Aan de wand tegenover of naast de instap | Meestal centraal, afhankelijk van de afvoer eronder |
Conclusie: Een goot geeft meer vrijheid in tegelformaat en een rustiger vloer. Een putje is prima bij kleine tegels, mozaïek of een afvoer die op een vaste plek ligt.
Waar het afschot in zit
Afschot hoort in de ondergrond. Er zijn grofweg twee manieren. De eerste is een zandcementdekvloer die op afschot wordt getrokken en na droging wordt afgedicht. De tweede is een prefab douche-element: een plaat met ingebouwd afschot, vaak met de afvoer en de afdichtingsaansluiting al in de fabriek gemonteerd. BouwTotaal wijst erop dat zo'n element het risico bij het maken van afschot en de aansluiting op de afvoer verkleint.
Afschot maken in de tegellijm, door aan één kant meer lijm te gebruiken, is geen goede oplossing. De lijmlaag wordt ongelijk, tegels liggen niet volledig in de lijm en er ontstaan holle plekken waar water blijft staan.
Bij renovatie is hoogte vaak het probleem. Een verlaagde douchevloer kan in een betonvloer soms door te frezen of te hakken, maar niet altijd: een wapening of leidingen in de vloer kunnen in de weg zitten. Voor die situaties bestaan lage goten. De KERDI-LINE-F heeft volgens de fabrikant een inbouwhoogte van 60 of 97 millimeter en is bedoeld voor renovatie. Bij een houten balklaag kan de douchevloer soms tussen de balken worden verlaagd; dat vraagt eerst een beoordeling van de balken.
Kan de afvoer het aan?
Elke goot en elk putje heeft een afvoercapaciteit. Voor de KERDI-LINE-F noemt Schlüter 0,45 liter per seconde, ofwel 27 liter per minuut. Een waterbesparende douchekop geeft volgens Milieu Centraal maximaal 7,2 liter per minuut. Voor een regendouche adviseert Milieu Centraal een model onder de 15 liter per minuut. Met één douchekop zit je dus ruim goed. Met een grote regendouche plus handdouche tegelijk open, of een douche met meerdere zijsproeiers, moet je het narekenen.
Achter de goot loopt de afvoer naar de standleiding. Het Bbl verwijst voor capaciteit, lucht- en waterdichtheid en de ontspanningsleiding naar NEN 3215 (artikel 4.205). In de praktijk betekent dat: een afvoerleiding die zelf ook op afschot ligt, geen onnodige bochten, en een ontspanning zodat het waterslot in de sifon niet wordt leeggezogen. Een borrelende afvoer of rioollucht na het doortrekken van het toilet wijst vaak op een probleem met die ontspanning.
De volgorde bij een inloopdouche
Afvoer bepalen
Waar kan de afvoer heen, op welke hoogte, en past het afschot van de leiding naar de standleiding?
Goot of put plaatsen
Op de juiste hoogte, waterpas in de lengte, vastgezet zodat hij niet kan verschuiven bij het storten.
Afschot maken
Dekvloer op 2 procent trekken, of het douche-element plaatsen en verlijmen. Controleren met een lange waterpas en water.
Afdichten
Afdichting over de hele douchevloer en de wanden, aangesloten op de manchet van de goot. Band in de hoeken.
Tegelen
Vloertegels vol in de lijm, zodat er geen holle plekken zijn. Het afschot van de ondergrond wordt gevolgd, niet gecorrigeerd.
Watertest
Emmer water over de hoeken en de rand van de douche. Loopt alles weg, dan pas afkitten.
Wat je in een offerte moet kunnen terugvinden
- Het type afvoer: goot of putje, met merk, lengte en afvoercapaciteit
- Hoe het afschot wordt gemaakt: dekvloer op afschot of een prefab douche-element
- De opbouwhoogte en wat er met de vloer gebeurt als die hoogte er niet is
- Hoe de afdichting op de goot of het putje aansluit (manchet of fabrieksflens)
- Of de afvoerleiding naar de standleiding wordt vernieuwd of hergebruikt
- Een watertest vóór het afkitten
Veelgestelde vragen
Hoeveel afschot heeft een inloopdouche nodig?
Meestal ongeveer 2 procent, dus 2 centimeter per meter naar de afvoer. Het Bbl schrijft geen afschot voor; 2 procent is wat bijvoorbeeld Schlüter-Systems voorschrijft bij de KERDI-LINE-F. De handleiding van jouw goot of put is leidend.
Kun je afschot maken met tegellijm?
Nee. Het afschot moet in de ondergrond zitten, in een dekvloer of een prefab douche-element. Een ongelijke lijmlaag geeft holle tegels en plekken waar water blijft staan.
Waarom blijft er water staan in mijn inloopdouche?
Meestal door te weinig of ongelijk afschot, een goot die te hoog ligt ten opzichte van de tegels, of een vloer die na plaatsing is doorgebogen. Soms is de afvoer zelf te traag door een vervuilde sifon.
Kan een inloopdouche zonder vloer te verlagen?
Soms. Met een lage goot of een dun douche-element blijft de opbouw beperkt, maar er is altijd enige hoogte nodig voor afschot en afvoer. Bij de opname meten we wat er kan.
Bronnen
- Schlüter-KERDI-LINE-F: productinformatie douchegoot, Schlüter-Systems. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Waterdichtheid inloopdouches vraagt kennis, BouwTotaal. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Besluit bouwwerken leefomgeving, geldende tekst per 1 juli 2026 (o.a. art. 2.27, 3.65, 3.67, 4.120, 4.122, 4.167, 4.170, 4.199, 4.205, 5.4 en 5.5), wetten.overheid.nl. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Besparen onder de douche en in bad, Milieu Centraal. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Algemeen verwerkingsadvies wand- en vloertegels, Koninklijke Mosa. Geraadpleegd op 23 september 2026.